Geld stallen

met een goed gevoel

Waar belegt je verzekeraar of bank je spaar- of premiegeld in? En hoe zit het met het bonusbeleid? Verschillende aanbieders nemen nog altijd niet hun verantwoordelijkheid, blijkt uit de Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer.

TEKST MIRIAM BAUWER

Klimaatverandering is hét onderwerp dat in het afgelopen jaar het meest in het nieuws is geweest. Toch hebben de investeringen, beleggingen en bedrijfsvoering van de banken ABN Amro, ING en Rabobank en verzekeraars Achmea, Aegon, Allianz en NN Group nog altijd een negatieve invloed op het klimaat. Ook beleggen deze vier verzekeraars in de wapenindustrie en kijken zij niet zorgvuldig waar de wapens terechtkomen. Dat blijkt uit de jongste Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer.


Deze wijzer voor banken (sinds 2009) en verzekeraars (sinds 2013) is een initiatief van Amnesty International, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib, Pax en World Animal Protection. Alle onderzochte aanbieders krijgen rapportcijfers voor diverse aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken in hoeverre ze bij hun investeringen, beleggingen en bedrijfsvoering rekening houden met de natuur, mensenrechten en arbeidsrechten.

De gegeven rapportcijfers zijn gebaseerd op jaarverslagen en beleidsstukken, soms aangevuld met praktijkonderzoeken.

Uiteenlopende rapportcijfers

De resultaten van de Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer lijken een positieve uitwerking te hebben. Verzekeraar ASR bijvoorbeeld kondigde in april 2019 aan alle bonussen voor bestuurders te schrappen.


Van de banken scoren De Volksbank (ASN Bank, RegioBank, SNS) en Triodos Bank het hoogst: een gemiddeld rapportcijfer van 8,7 en 8,2. Bij de verzekeraars steken ASR (8), Vivat (7,4) en Achmea (7) er met kop en schouders boven uit. Aegon en Allianz scoren geen enkele voldoende. Hun gemiddelde rapportcijfer is respectievelijk een 2,1 en een 2,4. Op het aspect gendergelijkheid (gelijkheid van vrouwen en mannen op de werkvloer) scoren alle banken en verzekeraars, behalve ASR, een onvoldoende.

Tip

Wie een nieuwe bankrekening overweegt, kan in onze vergelijker voor betaalrekeningen laten meewegen hoe maatschappelijk verantwoord de banken ondernemen.

Vergelijk betaalrekeningen

Thema's

waarop onvoldoendes zijn gescoord

image

Samenwerking opgezegd

Alle Nederlandse banken werken sinds vorig jaar niet meer mee aan de Eerlijke Bankwijzer. Reden: ze zijn het oneens met de onderzoeksmethodiek. Ook zouden feiten en meningen door elkaar lopen en het beantwoorden van de vragen te veel tijd kosten.

Hoogleraar duurzaam bankieren Bert Scholtens (Rijksuniversiteit Groningen) en lector duurzame financiering Marleen Janssen Groesbeek (Hogeschool Avans) begrijpen de kritiek van de banken. Scholtens: 'Feiten en meningen lopen inderdaad door elkaar en ik heb de indruk dat vooral dat tot wrijving heeft geleid. De banken hebben jarenlang hun medewerking gegeven en tevergeefs talloze verbetersuggesties gedaan. Daarnaast ontbreken in de Eerlijke Bankwijzer niet-financiële prestaties. Daarmee bedoel ik wat het beleid oplevert voor het milieu en op sociaal gebied. Zorgt het beleid van de bank bijvoorbeeld voor minder uitstoot, meer biodiversiteit en komt het ten goede aan de gezondheid en veiligheid? Uiteraard zijn ABN Amro en Rabobank niet blij met de onvoldoendes die ze scoren, juist omdat ze de laatste jaren flink inzetten op maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Dat ze toch onvoldoendes halen, komt deels door de methodiek van de Eerlijke Bankwijzer, maar ook doordat ze nog financieringen hebben die niet duurzaam zijn. De banken zijn op de goede weg wat betreft MVO, maar die is nog heel erg lang. Ook Triodos en De Volksbank zijn op de goede weg, maar zij kiezen een andere route.'

Lector Janssen Groesbeek, die tevens lid is van de raad van advies van ASN Bank, zegt dat de cijfers van de Eerlijke Bankwijzer wel een beeld geven van waarin de banken wereldwijd beleggen en investeren.

Dat Triodos Bank en ASN Bank goed scoren in de Eerlijke Bankwijzer is volgens haar niet verrassend. Hun beleid, missie en visie zijn volledig gericht op duurzaam bankieren en dat verwachten de klanten ook. 'Ook banken als ABN Amro en Rabobank doen verschrikkelijk hun best op het gebied van MVO. Ze uiten dit ook in reclamespotjes, waardoor ze juist kwetsbaar zijn en de onvoldoendes hard aankomen', zegt Janssen Groesbeek.

Dat ABN Amro en Rabobank onvoldoendes halen, komt deels door de methodiek van de Eerlijke Bankwijzer, maar ook doordat ze nog financieringen hebben die niet duurzaam zijn

Janssen Groesbeek stelt dat banken en verzekeraars hun klanten en de overheid volgen. 'Misschien geeft 10% van de bevolking prioriteit aan MVO, maar zo'n 90% vindt de hoogste rente en het beste rendement belangrijker. In dat opzicht kunnen de grootbanken ook niet te ver voor het peloton lopen.'

Janssen Groesbeek vindt dat de Eerlijke Bankwijzer te internationaal is gericht en te weinig op wat de banken in Nederland bijdragen, juist omdat zij sinds de kredietcrisis meer op Nederland en minder internationaal gericht zijn. 'De Nederlandse consument vindt het misschien belangrijker dat banken betrokken zijn bij Nederlandse projecten dan waarin ze internationaal investeren. Investeren ze bijvoorbeeld in lokale duurzame energieprojecten, in het verminderen van plastic in de supermarkt en in lesmateriaal om kinderen beter met geld om te laten gaan? Een ander belangrijk aspect dat mist is hoe banken met hun klanten omgaan, bijvoorbeeld bij problematische schulden. En verkopen ze inderdaad geen onbegrijpelijke financiële producten meer die niet in het belang zijn van de klant?'

Banken en verzekeraars over MVO

Banken en verzekeraars dragen meer bij op het gebied van MVO dan in de Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer aan bod komen, zoals sponsoring en ondersteuning van lokale en landelijke projecten en evenementen. Dat levert hen echter ook wat op, namelijk (merk)reclame.


Dit zeggen banken en verzekeraars zelf over wat ze doen op het gebied van MVO (klik op de buttons):