Hoe warm zit ik er zelf bij?

We rekenden uit wat er in je belastingaangifte gebeurt met de belasting voor de eigen woning bij een recente hypotheekrente (2,5%), maar ook bij een hoge hypotheekrente (5%), omdat lang niet iedereen onlangs een hypotheek heeft afgesloten of verlengd. Klik het percentage aan dat het meest in de buurt zit van je eigen hypotheektarief.

Aan de hand van de tabellen kun je snel berekenen hoe je (belasting)aftrek voor de eigen woning er de komende twee jaar ongeveer gaat uitzien (klik voor de tabellen op onderstaande rentes).

VOORBEELD:

Jaap (70) heeft een belastbaar jaarinkomen van €30.000, een huis met een WOZ-waarde van €400.000 en een hypotheek van €200.000. Tien jaar geleden heeft hij de rente voor 20 jaar vastgezet tegen 5% rente.

In de tabel ‘5% hypotheekrente’ kijkt hij dan onder het kopje ‘schuld 50% WOZ-waarde’. Achter de regel ‘AOW (inkomen circa €20.000 tot €34.000)’ vindt hij een negatief bedrag van €39 als belastingeffect per €100.000 WOZ-waarde. Jaap heeft in 2019 dus netto 4 x €39 = €156 minder belastingvoordeel dan in 2018. In 2020 moet hij ten opzichte van 2019 nog wat belastingvoordeel inleveren, namelijk 4 x 4 = €16.

Belangrijkste conclusies:

  • Als je geen hypotheek op je eigen woning hebt, moet je bij de aanslag over 2019 voor het eerst per saldo belasting betalen voor je huis. Tot en met 2018 kreeg je als beloning voor je aflosgedrag een aftrekpost die precies even hoog was als de belasting die je moest betalen over de woning (Wet Hillen). Die aftrekpost wordt nu langzaam geschrapt, waarmee feitelijk een eigenhuistaks wordt ingevoerd. Over 30 jaar is de hele woningwaarde belast – of nog eerder als de regering het tempo onderweg opvoert. In 2019 wordt voor het eerst 1/30 van het eigenwoningforfait belast. In de jaren daarna gaat het elk jaar om 1/30 meer. Toch is de heffing in 2020 niet twee keer zo hoog als in 2019. Dat komt door de daling van het eigenwoningforfait.
  • Als je een kleine hypotheek hebt en de betaalde rente lager is (en blijft) dan het eigenwoningforfait, ga je er ook gegarandeerd op achteruit. Maar minder hard dan mensen zonder hypotheek, omdat de betaalde rente het belastbare deel van het eigenwoningforfait verlaagt. In 2019 wordt dus 1/30 van het eigenwoningforfait min de aftrekbare rente belast. Als je in de hoogste belastingschijf valt, komt daar nog een klein belastingbedrag bovenop in verband met de geleidelijke beperking van de hypotheekrenteaftrek die in 2014 is ingezet.
  • Alle mensen met een inkomen tot €20.000 gaan erop vooruit. Die krijgen straks bij de aangifte over 2019 meer belasting voor de eigen woning terug en in het jaar daarna nóg meer. Tenzij de woning inmiddels (bijna) hypotheekvrij is.
    In de tabellen ontbreken cijfers voor niet-AOW’ers met een inkomen tot €20.00
    0. Zij kunnen bij een vooruitgang voor AOW’ers in de tabel erop rekenen dat zij er minstens net zoveel (en meestal zelfs ongeveer anderhalf keer zoveel) op vooruitgaan.
  • Ook eigenaren van een huis met een flinke overwaarde gaan er vaak op vooruit. Dat komt omdat zij weinig last hebben van de beperking van de renteaftrek en profiteren van de daling van het eigenwoningforfait. Dat was in 2018 namelijk nog 0,7% van de WOZ-waarde, maar daalt tot 0,65% in 2019 en 0,6% in 2020.
  • Nu de woningmarkt in de afgelopen jaren in veel woonplaatsen in de lift zat, is de kans groot dat de WOZ-waarde is gestegen. We hebben in de tabellen geen rekening gehouden met een wijziging van de WOZ-waarde. De verandering van de te betalen of ontvangen belasting voor je huis valt dan ongunstiger uit dan in de tabel staat.