Wat verandert er in 2022?

Ieder jaar verandert er wel iets. Wie de ontwikkelingen volgt, kan meestal nog maatregelen nemen voordat het nieuwe jaar aanbreekt. De veranderingen voor 2022 op een rij, plus eindejaarstips voor 2021.

Tekst: Reinout van der Heijden, Cleo Scheerboom

Inkomstenbelasting

Allereerst de inkomstenbelasting. Dit jaar dalen de belastingtarieven minimaal en de heffingskortingen gaan omhoog met het inflatiepercentage. Beide veranderingen zorgen voor een hoger netto-inkomen.

Eindejaarstips:

  • Het is gunstig om inkomen of het uitbetalen van vakantiedagen uit te stellen naar volgend jaar. Je bespaart dan 0,03% belasting, terwijl de heffingskortingen volgend jaar 1,3%-punt hoger worden. De hoogste tariefschijf stijgt ook met 1,3%-punt naar €69.398.

Vermogensheffing

De vermogensheffing is de afgelopen jaren steeds gunstiger geworden voor belastingbetalers die een behoorlijke buffer hebben, maar niet echt rijk zijn. De vrijstelling voor box 3-vermogen stijgt naar €50.650.

Eindejaarstips:

  • Heb je een laag inkomen? Houd de vermogensgrenzen dan in de gaten om toeslagen niet kwijt te raken. Dat geldt vooral voor de huur- en zorgtoeslag. Bij de huurtoeslag mag het vermogen op 1 januari 2022 niet hoger zijn dan €31.747 (voor partners het dubbele). Voor de zorgtoeslag ligt het maximum op €120.019 (voor partners €151.767).
  • Betaal zorgpremie vooruit. Het vermogen daalt als je in één keer de zorgpremie voor 2021 in december 2020 vooruitbetaalt. De zorgverzekeraar beloont dit bovendien vaak met 2% tot 3% korting op de jaarpremie.

Aftrekposten

Het maximale tarief voor aftrekposten gaat in 2022 omlaag van 43% naar 40%. De aftrekpost voor pensioen blijft op het maximale tarief van 49,5%. Scholingskosten zijn vanaf 2022 niet langer aftrekbaar.

Eindejaarstips:

  • Bereik je in 2022 de AOW-leeftijd, dan kun je een aftrekpost beter in 2021 benutten. Het belastingtarief daalt vaak flink als je de AOW-leeftijd bereikt, dus je aftrek ook. Dat is in elk geval zo als het jaarinkomen lager wordt dan €35.000.
  • Wie meer dan €69.398 inkomen heeft, kan zijn aftrekposten beter in 2021 opvoeren dan in 2022. Dat scheelt 3% over het aftrekbare bedrag. Het is dus gunstiger om in 2021 de hypotheek over te sluiten of de partneralimentatie af te kopen dan nog een jaar te wachten. Specifieke zorgkosten moeten wel boven de aftrekdrempel komen. Bij een (gezamenlijk) drempelinkomen van €75.000 ligt die op €2711 voor alleenstaanden en €2850 voor partners.
  • Dit jaar nog een storting voor lijfrentepensioen doen voor het pensioen is voordelig voor belastingplichtigen van wie het inkomen belast wordt met het 49,5%-tarief.

Overige belastingmaatregelen

Toepassing eigenwoningregeling bij partners

Er komen diverse wijzigingen in de eigenwoningregeling om de toepassing van de bijleenregeling en de aflossingsstand in partnerschapssituaties rechtvaardiger te maken, en om onbedoelde renteaftrekbeperkingen te voorkomen. De belangrijkste:

  • Nu krijgt de langstlevende partner de eigenwoningreserve (EWR) van de overleden partner. Dit beperkt je als langstlevende partner in het bedrag waarover je bij een nieuwe hypotheek rente kunt aftrekken. Vanaf 2022 verandert dit. De EWR van de overledene gaat niet meer over op de andere fiscale partner.
  • Gehuwden delen nu nog automatisch naar rato van de huwelijksgemeenschap elkaars eigenwoningreserve (EWR). Ook als de EWR voortkomt uit een eerdere woning van alleen jou of je partner. Vanaf 2022 wordt de EWR alleen nog verdeeld bij een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen. In andere situaties wordt de partner die geen eigenaar was van de vorige woning, niet beperkt in het aftrekken van hypotheekrente voor een volgende woning.

Andere wijzigingen

(in alfabetische volgorde)

Auto van de zaak

  • Wanneer je in een auto van de zaak rijdt en per jaar meer dan 500 kilometer privé rijdt, krijg je te maken met de bijtelling voor het privégebruik van de auto. Voor een auto jonger dan 15 jaar is dit 22% over de catalogusprijs van de auto. Voor elektrische auto’s is er een korting op de bijtelling. Deze korting daalt vanaf 2022 naar 6% (10% in 2021). Ook is er volgend jaar een nieuw maximum aan korting: €2100 (in 2021 € 4000). Voor auto’s op waterstof of zonnecellen is er geen maximum.
  • De lagere bijtelling geldt tot een cataloguswaarde van € 35.000. Kost je auto meer, dan betaal je over het meerdere 22% bijtelling voor de auto van de zaak.

Energie/milieu

  • Voor een gemiddeld huishouden stijgt de energiebelasting op gas met €22 en daalt de energiebelasting voor elektriciteit met €10 per jaar. Per saldo dus een kleine verhoging met €12.
  • De gestegen marktprijs voor gas en elektra heeft aanzienlijk meer invloed. Hierdoor kunnen de tarieven volgend jaar met honderden euro’s stijgen. Alleen huishoudens met vaste tarieven van meer dan een jaar ontkomen aan deze kostenstijging.

Huren

  • Wie tijdelijk de huurtoeslag verliest door te veel inkomen of vermogen, raakt die toeslag niet langer definitief kwijt als de huur door de sociale huurgrens van €752 per maand gaat. De voorwaarden hiervoor zijn versoepeld.
  • Na 1 juli 2022 eindigt de bevriezing van huren in de sociale sector.
  • Huurders met een hoog (midden)inkomen in een sociale huurwoning kunnen in 2022 een huurverhoging van €50 of €100 per maand krijgen. Dat is meer dan de afgelopen jaren was toegestaan, toen de maximale huurverhoging 4% boven de inflatie was. De totale huur mag niet hoger zijn dan wat het puntenstelsel toestaat. .

Kleine ondernemers

  • Voor ondernemers met minder dan 25 werknemers komt er in 2022 een premieverlaging voor het doorbetalen van loon in het tweede jaar van de Ziektewet. Het premievoordeel voor kleine werkgevers kan worden gebruikt om een verzekering af te sluiten tegen de financiële risico’s van loondoorbetaling bij ziekte.

Onderwijs/opleiding

  • Vanaf maart 2022 kan iedereen op de Nederlandse arbeidsmarkt het STAP-budget aanvragen voor scholing en persoonlijke ontwikkeling. STAP staat voor Stimulans van de Arbeidsmarktpositie. Dit individuele budget vervangt de fiscale regeling voor scholingsaftrek. De aanvraag voor het STAP-budget loopt via het UWV. Tijdig hiervan gebruik maken loont, want het beschikbare budget is slechts €200 miljoen.

Ouders

  • Vanaf augustus 2022 krijgen werknemers negen weken ouderschapsverlof voor de helft doorbetaald. De overheid wil het daarmee aantrekkelijker maken voor ouders om het ouderschapsverlof daadwerkelijk op te nemen. Het betaalde verlof moet worden opgenomen in het eerste levensjaar van het kind. De overige 17 weken wettelijk toegestaan verlof blijven onbetaald en kunnen tot de 8e verjaardag van het kind worden opgenomen.
  • Om de kosten hiervan deels te compenseren, wordt het maximumbedrag van de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) vanaf 2022 met €318 per jaar verlaagd.
  • Het eigen risico voor de zorgverzekering blijft in 2022 bevroren op €385.
  • In 2022 verandert de manier waarop zorgverleners behandelingen voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) declareren. Behandelingen worden dan per contact – bijvoorbeeld een gesprek of e-mail - gedeclareerd. Je ontvangt de nota daardoor eerder. De nieuwe regeling is nadelig als je behandeling over twee of meer jaren loopt. Je betaalt dan in beide kalenderjaren je eigen risico. Voorheen was dat voor een behandeling korter dan een jaar niet zo. Heb je gekozen voor een vrijwillig eigen risico en verwacht je volgend jaar GGZ-behandelingen nodig te hebben? Verlaag dan je eigen risico volgend jaar naar €385. Zo voorkom je dat je meer dan €385 per kalenderjaar betaalt.
  • Veel werkgevers voeren vanaf 2022 via de cao de vertrekregeling in waarmee werknemers geboren vóór 1 oktober 1961 eerder kunnen stoppen met werken zonder dat de werkgever een boete betaalt. De regeling mag maximaal 3 jaar voor de AOW-datum ingaan. De uitkering is maximaal €22.500 per jaar. Over alles daarboven betaalt de werkgever een boete.
  • De invoering van de nieuwe Wet pensioenverdeling bij scheiding wordt op 1 juli 2022 van kracht. Gescheiden echtgenoten krijgen daarmee een eigen pensioenaanspraak, onafhankelijk van de partner.
  • Vanaf 2023 is het mogelijk om op de pensioendatum 10% van het opgebouwde pensioen (zowel tweede als derde pijler) ineens te laten uitkeren.

Sociale zekerheid

  • Steeds meer gemeenten geven bijstandsgerechtigden de mogelijkheid een deel van hun inkomen uit werk te houden. Zij mogen gedurende zes maanden een kwart van het inkomen tot maximaal €220 per maand houden. Amsterdam wil deze vrijstelling verhogen naar €500 per maand. Dat mag wettelijk gezien niet, maar wel als de extra vrijstelling gezien wordt als doorstroompremie naar betaald werk. Andere gemeenten zoals Arnhem, Nijmegen en Tilburg overwegen dit voorbeeld te volgen.
  • Arbeidsongeschikten in de WIA lopen opnieuw risico dat hun uitkering wordt verlaagd als zij gaan werken. Het recht op 5 jaar lang hetzelfde arbeidsongeschiktheidspercentage voor WIA-gerechtigden die meer gaan verdienen, is geschrapt.

Studenten

  • Aan de halvering van het collegegeld uit de coronaperiode komt een einde. In studiejaar 2022-2023 betalen studenten weer het volle pond: €2209. Eerstejaars en tweedejaars in de lerarenopleiding betalen de helft van dat tarief.

Werknemers in loondienst

  • Thuiswerkvergoeding. Vanaf 2022 kan je werkgever onbelast vergoedingen geven en apparatuur verstrekken in verband met thuiswerken. De vergoedingen moeten wel samenhangen met thuiswerken. Denk aan een vergoeding voor gas en elektriciteit, koffie, wc-papier en internet. Werkgevers mogen een onbelaste vergoeding geven van €2 voor elke dag die ze geheel of gedeeltelijk thuiswerken. De thuiswerkvergoeding wordt een nieuwe gerichte vrijstelling in de werkkostenregeling (WKR). Dat houdt in dat de vergoeding niet ten koste gaat van de ruimte in de werkkostenregeling (WKR) van je werkgever, die mogelijk al voor andere vergoedingen wordt gebruikt.
  • Er is een uitzondering: krijg je een thuiswerkvergoeding, dan mag de werkgever geen onbelaste reiskostenvergoeding geven voor woon-werkverkeer op diezelfde dag. Iets om rekening mee te houden als je bijvoorbeeld in de ochtenden thuiswerkt en in de middag op kantoor. Wel mag de thuiswerkvergoeding samengaan met de vergoeding voor andere reizen, bijvoorbeeld naar een klant.

Wonen

  • Gemeenten kunnen vanaf 2022 een opkoopverbod invoeren, waardoor het verhuren van gekochte woningen vier jaar lang verboden kan worden. Amsterdam, Utrecht en Tilburg willen dit invoeren. Den Haag en Groningen mogelijk ook. Ouders die een woning voor hun kind kopen, kunnen nog wel een verhuurvergunning krijgen. Daarnaast weren veel gemeenten commerciële verhuurders bij de verkoop van nieuwbouwwoningen door het invoeren van een zelfbewoningsplicht, vaak gecombineerd met een anti-speculatiebeding om te voorkomen dat de woning snel doorverkocht wordt.
  • De nieuwe Omgevingswet voor gemeenten wordt per 1 juli 2022 ingevoerd. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) gaat op hetzelfde moment van start.
  • Vanaf juli 2022 zijn rookmelders verplicht op iedere etage met verblijfsruimte of afgesloten ruimte. Deze verplichting geldt zowel voor huurwoningen als woningen die eigendom van de bewoners zijn.

Zelfstandigen

  • Met ingang van 2022 moeten zelfstandigen online een opdrachtgeversverklaring invullen om aan de Belastingdienst te bewijzen dat zij geen schijnzelfstandigen zijn. De precieze ingangsdatum van de verplichte controle op schijnzelfstandigheid is nog onbekend.

Zorg

Pensioen

Tot slot: wat gaat het nieuwe kabinet doen?

Belangrijke punten uit onderhandelingsakkoord VVD-D66

‘We verhogen de vergoeding voor kinderopvang fors, zodat deze bijna geheel vergoed wordt, zonder limiet aan het aantal te gebruiken uren. We werken toe naar een doel waarbij uiteindelijk de kinderopvangtoeslag verdwijnt en de overheidsbijdrage aan instellingen zelf wordt uitgekeerd.’


‘We hebben de sterke ambitie om de toeslagen af te schaffen. Mensen met een laag inkomen maken we minder afhankelijk van toeslagen door hun inkomenspositie te verbeteren, en voor middengroepen gaat meer werken echt meer lonen. Als onderdeel hiervan verhogen we het minimumloon op een manier dat werken aantrekkelijker wordt, waar mogelijk ook voor jongeren.’


‘We stimuleren het kiezen voor studies die opleiden voor tekortsectoren, bijvoorbeeld door aantrekkelijke voorwaarden. We maximeren de kosten van een tweede studie en faciliteren het flexibel aanbieden van onderwijs, zodat meer groepen studenten kunnen flexstuderen of vakken kunnen volgen aan meerdere onderwijsinstellingen.’


‘We voeren een betaalbare en verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering in voor alle werkenden die niet als werknemer verzekerd zijn.’


‘Voor mensen die vallen onder de Participatiewet, wordt het makkelijker om een opleiding te volgen, vrijwilligerswerk te doen of tijdelijk bij te verdienen.’